|
| |
|
|
|
Çocuk
Sağlığı ve Gelişimi
|
B6 VİTAMİNİ
Piridoksin adı ile bilinir. Besinlerde B-6 vitamini piridoksin, piridoksamin
ve piridoksal olarak 3 şekilde bulunur. Bunlar vücutta birbirine dönüşebilir.
Aktif şekli kısaca PLF (piridoksalfosfat) denilen şeklinde bulunur. Kadınlarda
hormon ve su dengesine etkisi erkeklere oranla daha fazladır. Dayanıksızdır,
alkali ortamda, güneş ışığı etkisiyle, işlenme esnasında, uygun olmayan
saklama koşullarında, pişirme sırasında kolaylıkla harap olur.
B-6 Vitaminin Etkileri :
İnsan vücudunda hayati rol oynayan bir çok işlemde bulunur. Kısaca değinilecek
olursak ;
- 60 kadar enzimin işlemesi için koenzimdir.
- Proteinin ana maddesi nükleik asit sentezine katılır, amino asitlerin
barsaktan emilerek kana ve kandan hücrelere geçmesi için gereklidir. Ayrıca
amino asitlerin yapım, yıkım ve birbirlerine dönüşümlerine yardımcı
olur.
- Merkezi sinir sisteminde GABA denilen önemli bir maddenin yapımına
destek verir. Ayrıca sinirsel ileti için şart olan norepinefrin ve
asetilkolin maddelerinin metabolizmasına etkilidir.
- Triptofandan niasin ve araşidonik asitten prostoglandin E2 yapılması için
gereklidir. Kolin, metionin, serin, sistin, triptofan ve nisain
metabolizmalarına etkilidir.
- Enerji işlevinde karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasında
etkilidir, ayrıca karaciğer ve adalelerde depolanan yedek enerji kaynağı
glikojenin salınmasını sağlar
- Vücut savunmasında antikor ve akyuvar (hemoglobin sentezi) oluşumunda
rol alır, DNA ve RNA nın sentezi ve fonksiyonlarına etkilidir.
- Enfeksiyonlara karşı direnç oluşumuna etkilidir,
- Vücutta önemli görevleri olan serotonin maddesinin yapımına
etkilidir,
- B-12 vitaminin emilimine, magnezyum, çinko ve selenyum elementlerinin vucüttaki
işlevlerine katkı sağlar,
- Histamin yapımını azaltalarak allerjik reaksiyonların şiddetini düşürür,
- Vücuttaki Sodyum ve Potasyum dengelerine etkisiyle hem vücudun sıvı
dengesini korumaya hem de sinir, kalp ve adale dokularının elektriksel
aktivitesine yardımcı olur. Adale kasılmalarını ve krampları azaltır.
- Prolaktin (süt hormonu) hormonun salgılanmasını azaltır. Gebelik döneminde
annenin hormon ve sıvı dengesini korur ve bebeğin sinir sisteminin gelişmesi
için gereklidir.
B-6 Vitaminin Eksikliği :
Eksiklik belirtileri diğer B Vitaminleri eksikliğinde görülenlere
benzer.
- Çevresel sinirlerde iltihaplanma (Nevrit), EEG değişiklikleri, duyu
kusurları, koordinasyon bozuklukları, dalgınlık, uykusuzluk,
- Bebeklerde erişkinlere oranla daha sık olarak konvülziyon (Havale),
- Kansızlık (Anemi),
- Huzursuzluk, sinirlilik, depresyon gibi ruhsal sorunlar ve adet öncesi
sendromuna benzer arazlar,
- Migren tipi baş ağrısı,
- Ciltte kuruluk, kaşıntı, göz ve ağız çevresinde deri çatlamaları,
görme problemleri,
- Özellikle gebelik döneminde vücutta su tutulması ile sabahları artan
bulantı ve kusma gibi sindirim sitemi şikayetleri görülür. Gebeliğin
ilerleyen aylarında tansiyon artışı, ödem ve reflekslerin şiddetlenmesinin
B-6 Vitamini ile ilişkisi uzun yıllardır bilinen ve tartışılan bir
konudur.
- Sık enfeksiyonlara yakalanma,
- Uyuşukluk, adale zayıflığı ve krampları oluşabilir.
B-6 Vitaminin Fazlalığı :
Toksik olmaması ve vücutta depolanmaması nedeniyle fazlalık arazları
oluşmaz. Fakat yine de bir süre yüksek doz ( 2-10 gr.) düzenli alındığında
sinir sistemi sorunlarına yol açabilir.
B-6 Vitaminin Tedavide Kullanımı :
İlaç firmalarının da teşviki ile oldukça yaygın kullanılmaktadır.
Bazı konularda etkinliği kesin ilen bazı konularda yararlı olup olmadığı
net değildir. Kullanıldığı konular ;
- Gebelikte ortaya çıkan şeker hastalığı,
- Adet öncesi sendromu denilen göğüslerde hassasiyet, sıvı tutulumu ve
ruhsal gerginlik durumunda,
- Bebeklikte proteinden zengin beslenmeye ek olarak kasılma ve havalelerin
engellenmesi için,
- Bazı ilaçların (Tüberküloz, doğum kontrol gibi) yanında olumsuz
etkileri önlemek için,
- Nevrit denilen sinir iltihaplarında,
- Bir çok ruhsal şikayetlerin tedavisinde,
- Kansızlık için,
- Kusmaları önlemek amacıyla,
- Hormonal hastalıklarda (galaktore-amenore),
- Şeker hastalarında, eklem ve kalp sorunlarında kullanılmaktadır. Yazılanlardan
çok daha fazla nedene yönelik de kullanılmaktadır. B grubu vitaminlerin
içersinde Folik Asitten sonra üzerinde en fazla önemle durulan vitamin
olması nedeniyle bir çok soruna iyi gelebileceği düşünülmektedir.
B-6 Vitamini Gereksinimi
Besinlerle alınan protein miktarına paralel olarak B-6 Vitamin
gereksinmesi de artmaktadır. 100 gr. Protein için 0.6 - 1.2 mg. alınması
uygundur.
| Yaş |
mg / gün |
| Süt Çocuğu |
0.4 |
| Çocukluk dönemi |
0.6 - 2.0 |
| Yetişkin |
2.0 |
| Gebelik ve emzirme |
2.5 |
B-6 Vitaminin Doğal Kaynakları :
Avokado, soya fasulyesi, patates, sebzeler, kuruyemiş, et, yumurta, karaciğer
bu yönden zengindir.
| Kaynak |
100 gr.da mikrogram olarak |
| Karaciğer |
840 |
| Böbrek |
360 |
| Kırmızı et |
150 - 300 |
| Balık |
200 - 400 |
| Tavuk |
300 - 600 |
| Yumurta |
110 |
| Fıstık |
400 |
| Çiğ sebze |
30 - 500 |
| Peynir Beyaz/Kaşar |
80 / 40 |
| Süt |
40 |
| Beyaz ekmek |
40 |
| Esmer ekmek |
180 |
Vitaminler Sayfasına Dön

| |
|