|
| |
|
|
|
Çocuk
Sağlığı ve Gelişimi
|
B5 VİTAMİNİ
Pantoteneik Asit adıyla da bilinir. Doğada çok yaygın olarak canlı her hücrede
bulunur. Vücutta depolanmaz, suda eridiği için kolaylıkla atılır. Günlük
olarak alınmalıdır. Nemli sıcağa, oksidayon ve redüksiyona dayanıklı
olmasına karşın asit (sirke, limon), alkali (kabartma tozu) ve kuru ısıya
(fırında pişirme) karşı dayanıksızdır. Tahılların içindeki B-3
Vitamini öğütülme sırasında % 50 oranında kayba uğrar. Ettekinin 1/3 ü
pişirilme esnasında yok olur.
B-5 Vitaminin Etkisi
İnsan için hayati önemi olan maddelerin oluşumuna etkilidir.
- ADP (Adenozin difosfat ) ile birlikte koenzim A yı oluşturur. Bu madde
insan yaşamında gerekli olan bir çok işlem için olması şart olan bir
enzimdir.
- Enerji üretiminde rol alır ( piruvatın, yağ asitlerinin oksidasyonu)
- Asetilasyon işlemi denilen bir kimyasal olayın yapı taşıdır.
- Yağ asitlerinin, kolesterolun, fosfolipidlerin sifingosinlerin yapımını
sağlar.
- Böbrek üstü bezine etki ederek kortizon gibi steroid hormonların yapımını
sağlar. Bu hormonların katkısı ile yaşlanma ve cilt kırışıklıkları
üzerine olumlu etkiler yapar.
- Antistres özelliği ile ruhsal yapı üzerine etkilidir.
- Sindirim sisteminin işleyişine katkı sağlar.
- Kandaki alyuvarların ve savunma maddelerinin yapımına faydalıdır.
B-5 Vitaminin Eksikliği
Doğada bol olduğu için eksikliğine pek rastlanmaz. Ayrıca bir miktar
barsaklarda da yapılmaktadır. Eksiklik rafine ve işlenmiş yiyeceklerle
beslenme ile antibiyotik etkisiyle barsak bakterilerinin de ölmesi sonucu
ortaya çıkar.
- Halsizlik, bitkinlik ve yorgunluk hissi ilk oluşan yakınmadır.
- Topuklarda yanma ve ağrı,
- Mide asitlerinde azalma ile iştahsızlık, kusma, barsak bozuklukları ve
krampları gibi sindirim şikayetleri,
- Ruhsal güçsüzlük, strese dayanıksızlık, isteksizlik, uykusuzluk,
depresyona gidiş yakınmaları,
- Kan şekerinde düşme, ellerde titreme, kalp çarpıntısı,
- Cilt bozuklukları, akne oluşumu,
- Tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonları,
- Alerjik yakınmalarda artış,
- Büyüme üzerine olumsuz etkiler,
- Hayvanlarda tüylerin beyazlaşması ( İnsanlarda ? ) görülebilir.
B-5 Vitaminin Fazlalığı
İdrarla atıldığı için vücutta birikmez. Toksik etkisi gözlenmemiştir.
İshal ve diş hassasiyeti yapabilir.
B-5 Vitaminin Tedavide Kullanımı
Bir çok nedene yönelik kullanılmış ve hala da kullanılmaktadır. Bazı
konularda kullanımı tartışmalıdır. Tek başına tedavi edici yönünden
daha çok tedaviye destek amacıyla kullanılması uygun olacaktır.
- Allerji tedavilerine destek amacı ile,
- Stres ilişkili ruhsal sorunlar,
- Sindirim problemleri, özellikle iştahsızlık ve kolit hastalığında,
- Yanık tedavisine destek için,
- Alkol kullanımının fazla olduğunda kullanılmaktadır.
B-5 Vitamini Gereksinimi
Günlük gereksinim için kesin rakam vermek zordur, kişilerin özel
durumları sonucu değişik miktarlara gereksinimi olabilir. Fakat minimal
fonksiyonlar için 6-10 mg. olduğu söylenebilir. Normal bir beslenme ile bu
miktar kolaylıkla karşılanabilir.
| Yaş |
mg / gün |
| 0 - 3 |
2 - 3 |
| 4 - 6 |
3 - 4 |
| 7 - 9 |
4 - 5 |
| 10 - 12 |
5 - 7 |
| Erişkinler |
6 - 10 |
B-5 Vitaminin Doğal Kaynakları
Anne ve inek sütündeki miktarlar bebekler için yeterlidir. Karaciğer, böbrek,
yumurta sarısı, mayalar, buğday, kepek ve bazı sebzeler bu yönden
zengindir. Şeker, tereyağı, nişasta, makarna, margarin de bulunmaz. Donmuş
gıdalar çözülürken B-5 vitamini de bozulur. Normal pişirmeden etkilenmez
fakat 100 derecenin üstüne çıkılınca harap olur.
| Kaynak |
100 gr.da mg.olarak |
| Karaciğer |
7.7 |
| Kımızı et |
0.5 -1.0 |
| Tavuk |
1.0 |
| Yumurta |
1.6 |
| Ekmek |
0.5 |
| Sebze |
1.0 |
| İnek sütü |
0.3 |
Vitaminler Sayfasına Dön
| |
|
