|
| |
|
|
|
Çocuk
Sağlığı ve Gelişimi
|
B12 VİTAMİNİ
Siyanokobalamin veya kobalamin adları ile bilinir. B-12 adı daha yaygındır.
Barsaktan emilimi için mideden salınan özel bir protein (interensek =içsel
faktör) gereklidir. Bitkisel kaynaklı besinlerde bulunmaz. Ancak hayvansal
kaynaklı besinlerle alınabilir. Barsak bakterileri tarafından üretilebilir
ama bu vücuda pek yarar sağlamaz zira bakteriler kalın barsakta bulunur ama
bu vitamin ince barsaklardan emilebilir. Vejetaryen kişilerde yegane eksikliği
oluşan vitamindir. Vücuda gerekli miktarları 3 - 4 mikrogram gibi çok az
olmasına karşın önemli etkileri vardır. ( 1 gram = 1000 miligram, 1
miligram = 1000 mikrogram ) Yapısında kobalt, fosfor gibi mineraller de
bulunur. Vücutta, karaciğerde depolanır. Ayrıca kalp, böbrek, pankreas,
beyin, testis ve kemik iliğinde de bulunur.
B-12 Vitaminin Etkileri
İnsan vücudu için hayati değere sahiptir.
- Vücuttaki tüm hücrelere gereklidir. Hücreler ne denli hızla çoğalıyorlarsa
o kadar fazla B-12 vitaminine gereksinim duyarlar.
- DNA sentezi için şarttır, fakat RNA için şart değil fakat yaralıdır.
Bu işlevini folik asitle beraber yürütür.
- Yağ, karbonhidrat ve protein metabolizmalarına etkilidir.
- Demirin vücutta kullanımına etkili olup, kolin, metionin yapılmasına
yardımcı olur.
- Sinir hücrelerinin myelin denen kılıfının yapılması ve korunması için
gereklidir.
- Kan hücrelerinin yapım ve değişiminde rol alır.
- Beynin belirli konulara odaklanması ve hafıza gücüne etkilidir.
- Besinlerle veya sigara gibi alışkanlıklarla vücuda giren siyanürü
etkisiz hale getirir.
B12 Vitaminin Eksikliği
Eksikliği normal diyetle pek ortaya çıkmaz. Vücut depoları uzun süre
yetecek kadar B-12 bulundururlar. Fakat bu vitaminden yoksun diyete uzun zaman
devam edenler, barsak sorunları olanlar ile mideden salınan İnterensek Faktör
problemlerinde eksiklik meydana gelir. Hayvansal gıda alınmadığında
eksiklik çok kolay oluşur. Özellikle tam vejetaryen anne çocuklarında doğumdan
itibaren eksiklik arazları ortaya çıkar.
- Sinir sistemindeki liflerde hasar oluşur. Bu durum ciddi sorunlara yol açar.
- Pernisiyöz anemi denilen bir kansızlığa yol açar. ( Doğumsal olarak
interensek faktör eksikliği olanlar, mide ameliyatı geçirmiş kişiler,
bazı barsak parazitleri de B-12 vitamini yeterli alınmasına karşın
eksikliği oluşabilir)
- Dilde hassasiyet, şişme, kızarma,
- Hayal görmeler, depresyon,
- Kuvvetsizlik, adalelerde kasılmalar, ayak taban derisi refleksinin
bozulması,
- Sinir iltihaplarına bağlı olarak el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma,
yanma şikayetleri oluşur.
B-12 Vitaminin Fazlalığı
Zararlı etkileri olduğu düşünülmemektedir. İnsanlara deneysel olarak
çok yüksek dozlarda verilmiş ama herhangi bir zararlı etkiye rastlanmamıştır.
B-12 Vitamini Gereksinimi
Depolanabildiği için günlük alımı şart değildir.
| Yaş |
mikrogram / gün |
| Yeni doğan |
0.5 - 1.5 |
| Süt çocuğu |
2 - 3 |
| Yetişkinler |
3 |
| Emziren anne |
4 |
B-12 Vitaminin Doğal Kaynakları
Hayvansal kaynaklı besinlerle temin edilir. Sakatat denilen hayvan karaciğer,
yürek ve böbreğinde bol olarak bulunur. Kırmızı et, tavuk ve balık eti
ile yumurta bu vitamin yönünden zengindir. Pişirme işlemi pek zararlı değildir.
B-12 Vitaminin Tedavide Kullanımı
Değişik nedenlere yönelik olarak oldukça yaygın kullanımı vardır. Bu
kullanımlarının bir çoğunun etkisi tartışmalıdır.
- Bazı ilaç ve alkol kullanımında destek olarak,
- Eksikliği sonucu oluşan kansızlık tedavisinde,
- Sinir sistemi hastalıkları ve ruhsal hastalıkların tedavisine ek
olarak,
- Hızlı büyüme dönemlerinde yardımcı olarak kullanılmaktadır.
Vitaminler Sayfasına Dön
| |
|
