|
| |
|
|
|
Çocuk
Sağlığı ve Gelişimi
|
MAGNEZYUM
Etkileri ve önemi son 10 yılda daha iyi anlaşılmış bir makro
mineraldir. Toprak alkali gruptandır. Vücut ağırlığının % 0.05 i kadar
bir miktarda bulunmasına karşın, vücudumuzdaki yüzlerce enzim olayına katılmaktadır.
Geçmiş yıllara göre kişiler bu minerali daha az olarak almaktadır. Sert su
tüketimi azalmakta, insanlar daha işlenmiş gıdalarla beslenmektedirler.
Magnezyum bitki dünyasının demiridir. İnsanlarda demirin kanda hemoglobin
oluşturmasına benzer yöntemle, bitkilerde magnezyum klorofil yapısına
girer.
İnsan vücudundaki magnezyumun % 65 i kemik ve dişlerdedir. Kalan % 35 kan,
doku ve diğer vücut sıvılarında yer alır. Beyin ve kalpte diğer
dokulardan daha yoğun bulunur.
Vücuttaki özellikleri kalsiyuma benzer. Kemiklerdeki magnezyum ihtiyaç
halinde kalsiyum gibi geri alınabilir. Uygun bir beslenmede kalsiyum /
magnezyum oranı 2 / 1 olmalıdır. Asit ortam emilimi arttırdığı için öğün
aralarında veya gece yatarken alınması daha iyi olur. Yüksek yağ ve
proteinler, yiyeceklerdeki yüksek fosfor ve kalsiyum ile alkol emilimi olumsuz
etkiler. İçkili gecelerin sabahında oluşan şikayetlerin magnezyum
emiliminin etkilenmesine bağlı olduğu iddia edilmektedir. Gıdalarla alınan
magnezyumun % 40 - 50 si emilir. Magnezyumun emilimini olumlu ve olumsuz
etkileyen faktörler ayni kalsiyum gibidir. Buraya tekrar yazılmamıştır.
Magnezyumun Etkileri
Minerallerin anti stres etkilisidir denebilir.
- Gevşetici özelliği vardır. Nasıl kalsiyum kasılmayı sağlıyorsa
magnezyum da tam tersini yaparak gevşemeyi sağlar. İskelet ve sindirim
sistemindeki adalelerin kasıldıktan sonra gevşemeleri magnezyum varlığında
mümkündür.
- Kalpteki damarların da esnekliğini sağlar. Bu özelliği ile kalp
krizlerini önleyici etki gösterir.
- DNA üretimi ve protein, karbonhidrat metabolizmalarına etkili enzimlerin
etkileri için gereklidir.
- ATP molekülünün sitokrom sistemine taşıdığı enerjiyi serbestleştirir.
Bu olay hücrelerin enerji üretiminde anahtar bir roldür.
- Sinirlerdeki iletilere etkilidir.
Magnezyum Eksikliği
Bu maddenin eksikliği aslında sanıldığından çok daha sık olarak vardır.
Fakat ilgili kişilerin bunu akıl edememesi nedeniyle tespit edilmez. Eksikliğin
sebeplerini kısaca belirteyim.
İşlenmiş yiyecekler, sebzelerin hep pişirilerek yenilmesi, yumuşak su içilmesi,
alkol alımı, ürünlerin magnezyumdan fakir topraklarda yetiştirilmesi,
seralarda üretim yapılması, emilimin bozulması (yanıklar, yaralanmalar,
ameliyat, şeker hastalığı, karaciğer rahatsızlıkları), magnezyum atılmasının
hızlanması(alkol, kafein, şekerin fazlaca tüketilmesi, idrar sökücü ilaç
kullanımı) sayılabilir.
- Halsizlik, iştahsızlık, huzursuzluk, uyku bozuklukları gibi genel
belirtiler ilk önceleri çıkar.
- Adale seğirmeleri ve titremeleri.
- Öğreneme kapasitenin alması, dalgınlık, hafıza zayıflığı gibi
beyin fonksiyonlarının etkilenmesi.
- Kalp çarpıntısı ve bazı damar kaynaklı şikayetler oluşur.
- Eksiklik uzun sürerse eklem sertliği, titremeler ve tremor durumu ortaya
çıkabilir.
- Bebeklerde havale nedeni olabilir.
- Kalp damarlarının kasılması sonucu oluşan yakınmalar. Son yıllarda
bu konu incelenmektedir. Kalp krizi geçiren hastaların çoğunda magnezyum
eksikliği görülmektedir. Fakat bu durum kalp krizinin sorumlusudur diye
algılanmamalıdır.
- Tansiyon yükselmesi, böbrek taşı ve doku kireçlenmelerine eğilim
artar.
Magnezyum Fazlalığı
Bunun oluşması kolay değildir. Fazla alınanlar idrar ve dışkı ile atılmaktadır.
Eğer zeminde bir kalsiyum eksikliği zaten mevcut ise magnezyum fazlalığı
oluşabilir. Bu durumda
- Depresyon benzeri ruhsal durum,
- Adalelerde gevşeklik,
- Bitkinlik, uyuyamama, uyarılma artışı,
- Ölüme kadar giden ciddi sorunlar olabilir.
Magnezyum Kullanımı
Günümüzde olumlu etkileri anlaşıldıkça kullanımı da artmaktadır.
- Kalp krizini önleme ve geçirmiş olanların tedavisinde,
- Böbrek taşı oluşumunu önlemek için,
- Adet öncesi şikayetleri gidermede,
- Astım hastalarında olduğu gibi bronşların kasılmasını önlemek için,
- Gebelikte tansiyonun düşürülmesi gerektiğinde,
- Kabızlık tedavisinde etkili sonuçlar alınabilir.
Magnezyum Gereksinimi
Erişkinlerde kadınlara 300 mg, erkeklere 350 mg alınması önerilmektedir.
Gebelik ve emzirme dönemlerindekilerin 450 mg alması uygundur. Çocuklarda
kilo başına günde 6 mg yeterlidir. Bu miktarların iki katı alınması
gereklilikten ziyade olumlu etkiler gösterir.
Kalsiyum, fosfor alındığında bunları tamponlamak için ilave magnezyum
alınmalıdır. İdrar söktürücü, doğum kontrol hapı, alkol kullananların
gereksinmesi daha fazladır.
Magnezyumun Doğal Kaynakları
Bitkilerde bol olarak bulunur. Klorofilin temel maddesi olduğu için rengi
koyu yeşil olan sebzelerde daha fazla bulunur. Buna karşın fındık-fıstık
tipi kuru yemişler, tohumlar, soya fasulyesi ve sert sularda yeterli
miktarlarda vardır. Bu ürünlerin yetiştirildiği toprağın magnezyumdan ne
denli zengin olduğu ürüne de yansıyacaktır. Ayrıca bazı sebzelerde ve tahıllarda
bulunan oksalat, fitat demirde olduğu gibi magnezyumu da bağlayarak emilmesini
güçleştirir.
Elementler Sayfasına Dön
| |
|
