|
| |
|
|
|
Çocuk
Sağlığı ve Gelişimi
|
Bunu anlamanın en doğru yöntemi, bebeğin kilo alışının
takip edilmesidir. Tüm bebekler doğduktan sonraki ilk 2-3
gün doğum kilosunun %10 nu aşmayacak bir miktarda zayıflayabilirler. Bu vücutlarındaki
hafif ödemin (şişmenin) çözülmesi sonucunda oluşan bir kayıptır. İzleyen
birkaç günde geri alınır. Genellikle bebekler ilk bir haftanın sonunda doğum
kilolarına geri dönmüş olurlar. Kilo artışı bundan sonra başlar. Kilo
artışının nasıl olması gerektiği gibi detaylar başka bir yazı konusu
olacağı için gerektiği kadar olmalıdır diyerek bunu kapatıyorum. Bunu aylık
muayeneye gidilen doktor yeterli olup olmadığına karar verecektir. Bunu evde
izlemenin yollarını kısaca anlatayım.
Yeni doğmuş bir bebek zamanın büyük bir bölümünü uyuyarak geçirir.
Karnı acıkınca uyanır, beslenir, altını kirletir, tekrar uyur. Bu ritim işin
doğasıdır. Doğumdan sonraki ilk günlerde 8 ila 15 kez beslenebilir.
Beslenme aralıkları 2-3 saati aşmamalıdır. Yeterli beslenen bir bebek ilk
15-20 gün içersinde gaz pek oluşmadığı için gaz sancısı nedeniyle ağlamaz.
Ağlama ilk günlerde sıklıkla doymamanın göstergesidir. Beslenme pozisyonu
hatalarıyla ve doğum olayının doğası gereği bazen yeni doğan kulak
iltihabı denilen bir durum da oluşabilir. Ağlamanın bazen de nedeni
olabilir. Bebekler gastro-kolik refleks denilen bir olay sonucunda her beslenme
esnasında veya kısa bir süre sonrasında bezini kirletebilir. Her beslenmenin
arkasından kakalı bez almak ishal olduğunu göstermez. Yeni doğan bebek
kakası ilk günlerde koyu ve renk olarak siyaha yakındır. Bu koyu renkli yapışkan
kaka ilk 4-5 gün içersinde bitmelidir. Daha sonraları anne sütü kakası
dediğimiz sarıdan turuncuya değişen renklerde ve cıvık oluşur. Aralarda
sadece çiş ile ıslatılmış bezler de olabilir. Bebeğin az sayıda bez
kirletmesi ve kirlenen bezlerin az miktarda çiş veya kaka içermesi anne sütünün
yetersiz olduğunun bir diğer göstergesidir. Yeni doğan döneminde günde 7-8
bez değiştirmek normal kabul edilir. Sayı bundan daha fazla olabilirse de
daha az olması pek beklenmez. Burada bilinmesi gereken başka bir konu da
seyrek kaka yapmak da her zaman bir sorun olmadığıdır. Bazı yeterli
beslenen bebekler de az sayıda kakalı bez kirletebilirler. Çişli bezler de
sayılmalıdır. Hazır bezlerde bunu anlamak zor olabilir. Bebeğin altındaki
bezi kullanılmamış bir bezle ağırlık yönünden kıyaslanması yararlıdır.
Anne sütü ile beslenen bir bebeğin çok sıcak havalar dışında ayrıca su
almasına gereksinimi yoktur. Anne sütünün büyük bir bölümünün su olduğu
bilinmelidir. Çişli bezlerin olması suyun da yeterli olduğunu gösterir. Ağzını
temizlemek için veya kustuğu durumlarda bir miktar sade su verilebilir. Şeker katılması
arzu edilmez zira şeker bebeğin iştahını kesebilir. Bebeğin emme esnasında
sütü yutma sesi duyulabilir. Sessiz bir odada emzirirken bebeğin sütü
emerken yuttuğunu dinleyebilirsiniz. Emzirdikten sonra anne memelerinin
gerginliğinin azalması, yumuşaması gerekir. Süt ile dolan memeler gergin ve
ağrılı olur. Bebek emerek bunları boşaltmalıdır. Bebeğin genel olarak
derisi dolgun ve gergin olmalıdır. Yeterli beslenen bebeğin karın derisi
elle tutulup bırakıldığında süratle eski haline döner. Yeterli
beslenemediğinde deri gerginliği azalır. Deri hamur kıvamına gelir. Tutup bırakıldığında
eski haline yavaş döner. Ayrıca kalınlığı dolgun olmalıdır. Küçük ve
zayıf doğmuş bebeklerde deri incedir. Beslendikçe bu artar.
Anneler için dikkat edilerek, görüldüğünde doktorlarına iletmeleri
uygun olan durumlar şunlardır.
- Bebeğin emzirme işleminin toplamda 8-10 dakikadan az sürmesi. Bebeğin
kısa sürede emmeyi bırakması,
- Emzirdikten sonra memelerin boşaldığı hissinin alınmaması.
- Bebeğin genel olarak uyuklaması ve gevşek durması,
- Günde 6 dan daha az çiş veya kakalı bez kirletmesi,
- Günde an az bir kakalı bez olmaması veya doğumdan 5 gün geçmesine karşın
anne sütü kakası görülmemesi,
- Derisinin elastikliğinin az olması,
- Emzirirken yutma seslerinin pek duyulmaması.
Bu belirtilerin görülmesi anne sütünün yetersiz olduğunun işareti
olmayabilir. Fakat dikkat edilmesi ve doktor tarafından değerlendirilmesi
uygun olan durumlardır.
| |
|
